Oproep MKB voor  actieplan retail verdient brede navolging

OPROEP MKB VOOR ACTIEPLAN RETAIL VERDIENT BREDE NAVOLGING

Laatst bijgewerkt op: 05 - 01 - 2013 | 10:56

MKB voorman Hans Biesheuvel roept het kabinet op om te komen tot een actieplan om de retail in Nederland te stimuleren. Aanleidingen zijn de toenemende druk in deze belangrijke sector van ondernemend Nederland. Door een toenemend aantal faillissementen en vrijwillige bedrijfsbeëindigingen, grote leegstand van winkelpanden, druk als gevolg van hoge werkgeverslasten en problemen met de krediet verschaffing heeft de retail het zwaar. "Het aantal faillissementen zal in 2013 schrikbarend toenemen", aldus Biesheuvel op Nu.nl. Het is een oproep die meer dan alleen steun verdient. Maar niet alleen het kabinet is aan zet. Banken, vastgoed eigenaren, projectontwikkelaars, Retail organisaties en lokale overheden moeten met elkaar in overleg om deze sector, toch een van de belangrijkste motors van de Nederlandse economie, om te vormen naar de toekomst. En die toekomst zit niet alleen in online zoals velen ons willen doen geloven, maar kan wel een hulpmiddel zijn.

Crises?

Als ik terug kijk naar de afgelopen december maand heb ik mij warempel afgevraagd of er inderdaad crises is in ons gedeelte van Europa. Bij bezoeken aan centra in Duitsland, België en Nederland werd ik verrast door de enorme drukte en rijen voor de kassa's. Of klanten meer besteed hebben dan vorige jaren kan ik hierop niet beoordelen, maar er is kennelijk nog steeds een grote bereidheid om het huis uit te komen en te gaan winkelen. Dit is een teken dat de online mogelijkheden weliswaar invloed hebben maar niet het enige probleem zijn van tegenvallende omzetten en bezoeken. Een facet wat opviel was dat ik in België en Duitsland veel Nederlanders tegenkwam die aan het winkelen waren terwijl de winkels in Nederland ook gewoon open waren. Wat drijft hen naar die plaatsen toe? M.i. is dat het onbekende, het is iets anders. Andere winkels, andere producten, andere mensen. Een andere beleving. Prijs lijkt hier geen rol te spelen, want vaak zijn de producten gelijkwaardig of iets goedkoper maar de reis- en verblijfkosten maken zo'n dag duurder dan in Nederland. En wat mij en passant ook nog opviel: de vriendelijkheid van het personeel, begroet worden bij binnenkomst, een praatje maken en adviseren, lage parkeer tarieven, het geheel was klantvriendelijk, stimulerend.

Ik hoor u nu al denken: 'weer zo'n betweter die het over beleving wil hebben.' Mee eens, dat hoort u al te vaak. Maar mijn beleving is iets anders dan opperen dat er meer groen moet komen in het centrum, gratis wifi, of bankjes of meer catering punten of amusement. Nee dat zijn symptoom bestrijdingen: een extra boom, bankje of terras brengt geen klant extra. Ergo dat extra terras bezorgt juist nog meer concurrentie. Niet alleen voor de horeca ondernemer maar ook voor andere winkels. Omdat de consument al terughoudender is met bestedingen zal elke euro die daar meer besteed wordt, niet uitgeven worden in de boekhandel, speelgoedwinkel of kledingzaak.

Samenwerking moet

Ik heb eerder aangegeven dat er meer samengewerkt moet worden door alle betrokkenen. Ik zal u uitleggen hoe ik dat zie.

Wat mij opvalt is dat de lokale overheden het kloppend hart van hun economie vaak hebben verkocht aan projectontwikkelaars en vastgoed beheerders. Centrum managers beheren de zuurstof voor de gemeente. Alleen de centrum eigenaren hebben andere belangen dan gemeentes, retailers etc.  Zij willen een optimaal rendement uit hun investering. De huuropbrengsten moeten zo hoog mogelijk zijn. Wie de panden dan huurt maakt niet zoveel uit, maar bij voorkeur (inter)nationale winkelketens. Dat geeft ten eerste uitstraling aan het centrum en garanties voor de inkomsten. En de lokale wethouder is content: zelfs ketens als H&M, C&A, Esprit etc. komen naar onze gemeente. "Dat zal zeker publiek trekken" roepen ze dan in de lokale media. Dat hiervoor lokale ondernemers moeten verdwijnen wordt dan op de koop toegenomen. Gevolg in elk centrum zitten dezelfde winkels, vaak de ketens die in de buurgemeenten ook zitten. Zo ontstaat het beeld dat in elk centrum inderdaad 10 schoenenwinkels, 8 telefoonwinkels, 7 drogisterijen etc. zitten, allemaal dezelfde ketens en namen.  98% van het winkelbestand is dan zo opgebouwd.

 

1988 en 1996: weet u het nog?

Ik maak nu even een raar uitstapje. Ik ben sportfanaat en kan als geen ander trots zijn op de successen van Nederlandse teams. Denk aan 1988 of 1996. Voetbal en volleybal. Weet u het nog? Nederland werd in 1988 kampioen. Maar heeft u zich ook verdiept waarom? Werden we kampioen door Van Basten, Gullit of Rijkaard? Of door Van Aerle, Van Tiggelen of Mühren? Nee, we werden kampioen door een mix te hebben van sterren en waterdragers. De andere kant? Kijk naar bijvoorbeeld Real Madrid, Chelsea of Arsenal. Men koopt sterren, hoe meer hoe beter, maar is men er langdurig succesvol mee? Nee, incidenteel wel, maar op lange termijn heeft men weer problemen. En ondertussen haken de fans af want het team biedt niet meer wat men ervan verwacht. 

Onderscheidend aanbod

Ziet u het vergelijk? Elk stadscentrum zit vol met sterren, er zijn geen lokale helden meer. Het centrum is niet meer onderscheidend en verliest zijn aantrekkingskracht. Een voorbeeld. Ik woon in Etten-Leur, klein provincie plaatsje onder de rook van Breda en Roosendaal met invloeden van Antwerpen en Rotterdam. 45.000 inwoners en, in mijn ogen, een van de mooiste winkelcentra van Nederland. Enkele jaren terug volkomen gerenoveerd en uitgebreid.  In de aanvangsfase was het winkelaanbod goed verdeeld: ongeveer een derde was lokaal ingevuld, een derde regionaal en een derde nationaal. Nu een aantal jaren later is 80% ingevuld door (inter)nationale ketens. En om die ketens de ruimte te geven worden lokale ondernemers soms met exorbitante huurverhogingen tot wel 35% weggejaagd. In de eerste jaren na de opening werd het centrum goed bezocht. Bezoekers uit de omliggende steden verkozen Etten-Leur boven hun eigen centrum. Waarom? Het winkelaanbod was anders, onderscheidend. Nu het aanbod gelijk is aan de omliggende centra neemt het bezoek af! Waarom naar Etten-Leur trekken als in Breda, Roosendaal of Tilburg dezelfde winkels zitten. Gevolg minder bezoekers, leegstand etc. En dit voorbeeld kan zo doorgetrokken worden naar veel andere plaatsen.

En de bewakers van de lokale economie, gemeenten en ondernemersverenigingen, laten het gewoon toe. En om de dalende inkomsten goed te maken verhogen we de lokale lasten, parkeer tarieven etc. waardoor het centrum alleen maar onaantrekkelijker wordt om te bezoeken. Het ontbreekt aan inzicht en visie over wat de consument beweegt en wil bij gemeentes, projectontwikkelaars, vastgoedhandelaren etc.  En vaak loopt men dan achter de hardst roepende aan die stelt dat het gaat om zaken als beleving in de vorm van extra horeca, bankjes, groen etc. Mijn boodschap ligt een tree hoger: ontwikkel een lange termijn visie op het lokale centrum, bepaal welke functie je wilt hebben: lokaal, regionaal, provinciaal of landelijk uitstraling. Dan wat je wilt bieden aan je bezoekers:  wat voor type winkels je wil hebben en zorg dan dat het aanbod dekkend en evenwichtig is. Dus zowel voor lagere als voor hogere inkomens. Maak ruimte voor echte lokale ondernemers, en dan bedoel ik niet alleen de franchisenemers van landelijke ketens of organisaties. (Die hebben nog een ander probleem, daar kom ik later nog op terug.) Maximeer het aantal vergelijkbare winkels zoals kleding, schoenen of telefoonwinkels, biedt ruimte aan kleinschalige initiatieven etc. En de leiding moet genomen worden door de lokale politiek en overheden. Zij moeten waken over hun kroonjuwelen: hun economisch hart. 

Micro kredieten

In het pleidooi van MKB voorman Biesheuvel kwamen ook de banken nog aan bod. Zij zullen minder achter de grote trommelaars aan moeten lopen maar meer moeten kijken naar de plannen en deze op hun juiste merites moeten beoordelen. Het is triest om te moeten zien dat vele goede ideeën sterven door de korte termijn visie van bankmedewerkers. Ik begrijp hun positie. Maar als je als bank wilt overleven moet je ook ondernemen. Door te blijven investeren in goede projecten en ideeën kun je meer geld binnenhalen en je verplichte buffers vanzelf vergroten. Maar de meeste bankmedewerkers en analisten hebben verstand van bank zaken en ontbreekt het aan kennis van specifieke markten.  Wellicht een tip om juist vaker te rade te gaan bij adviesbureaus, branche organisaties etc.  En niet alleen het lezen van negatieve rapporten maar samen nadenken hoe kunnen we deze branche een oppepper geven. Wellicht dat vormen van micro kredieten hier een oplossing kunnen zijn. Maar ook het inhuren van wel succesvolle ondernemers door banken om ondernemersplannen te beoordelen zouden kunnen helpen. 

De retailer zelf

Tot slot nog even aandacht voor de retailers zelf. Onderscheidend vermogen is de sleutel naar de consument. De consument wil verrast worden als hij in de winkel komt. Enerzijds door assortiment, anderzijds door hem te herkennen. Anoniem winkelen doet men op internet, alhoewel dat ook niet meer anoniem is, maar dat gevoel heeft de klant nog wel. In de winkel kan hij direct herkend worden, aangesproken en verleidt tot worden tot aankopen. Alleen u als retailer, en met u uw personeel, moet die klant inspireren. Dat doet u niet door te wachten tot de klant komt of door het alleen het presenteren van artikelen. Nee dat vraagt activiteit. Maak u dus onderscheidend.

Zorg voor verrassende assortimenten die aansluiten bij uw lokale behoeften. Nu weet ik dat dat heel lastig is voor veel winkels omdat ze in een franchise structuur zitten. Begin jaren negentig ontstond de gedachte dat de klant uit Haarlem in dezelfde winkel in Maastricht hetzelfde assortiment moet kunnen vinden. Maar is dat ook zo? Nee hij gaat ergens anders naar toe om andere dingen te zien, horen, proeven. En het Limburgs Dagblad verkoop je echt niet in Haarlem en omgekeerd. Daarnaast is de inwoner van pak hem beet Vlissingen een andere dan die uit Maastricht, Arnhem of Zwolle.

Een franchise keten moet een bepaald beeld geven, een look en feel door bijvoorbeeld een eenduidige uitstraling, promotie en service. De naam moet een betrouwbaar karakter uitstralen. Maar het assortiment moet meer lokale invulling bieden. En dat kan per locatie dus verschillen omdat het zich aanpast aan de lokale klant. Ja natuurlijk is er een basisassortiment en dit mag zeker 70% of 80% zijn, maar geef die lokale franchisenemer de ruimte om de rest zelf te optimaliseren. Faciliteer hem hier door afspraken te manken met  leveranciers. Door ook deze winkels meer lokale mogelijkheden te bieden kunnen zij lokaal opereren en sympathie winnen van hun publiek. Want veelal zijn het lokale ondernemers die een band hebben met de lokale bewoners. 

Navolging

Zoals gezegd, de oproep van Biesheuvel verdient meer dan navolging. Maar niet alleen het kabinet is aan zet. Ik denk dat het MKB van Biesheuvel is staat is om de VNG, projectontwikkelaars, Retail organisaties, makelaars en alle andere belanghebbenden om tafel te gaan zitten en een 'Deltaplan' op te stellen voor Retailbedrijf Nederland. En geen lange overleg structuren, nee in hoofdlijnen lokale visies opstellen, iedereen moet mee investeren, en dat betekent niet altijd extra geld inzetten, ook bestaande gelden anders inzetten hoort tot de mogelijkheden. Ik vanuit mijn positie, en vele met mij zijn bereid om hun handen uit de mouwen te steken om de Nederlandse Economie weer aan de praat te krijgen omdat dat onze toekomst is. En ook die van onze nazaten. En als we met elkaar afspraken kunnen maken kan iedereen zijn boterham verdienen en de economiet draaiende houden. En ondertussen moeten partijen gaan nadenken over nieuwe busienss modellen. waarom vaste huurprijzen? Als de centrumbeheerders nu eens zorgen voor aantrekkelijker steden komt er meer publiek en reken dan eens af op aantallen bezoekers bijvoorbeeld. Hoe minder publiek hoe minder inkomsten voor de projectontwikkelaren en vastgoedbeheerders. en de kosten blijven in pas met de omzetdalingen van de ondernemers. maar gaat het goed dan kan iedereen ervan profiteren.

En o ja, online hoort hier zeker bij, maar de focus hierop leggen is symptoom bestrijding. Het lost het probleem van lege winkels, leegstand en faillissementen niet op. Maar kan wel helpen de pijn te verzachten en de omzetten en marges enigszins te verbeteren. Maar als je als ondernemer online dingen doet en je wilt dat ze de smartphone gebruiken in je winkel zorg dan wel voor gratis wifi die eenvoudig te activeren is voor je klanten.

 

 


Reacties

  • Duidelijk verhaal en er staat niets verkeerd in. Waarheid als een koe. Winkelen in het buitenland is meestal een dagje uit en gelijk shoppen. Kosten vervoer speelt geen rol, indien niet te ver. Düsseldorf en Antwerpen zijn goede voorbeelden en met name de laatste heeft leuke buurtjes naast de hoofdstraat Meir, met leuke en aparte winkels en tevens zeer gezellig. Houden zo en niet zoals nu in Amsterdam de leuke 9 straatjes grachtengordel, nu met een rap tempo worden bevolkt met de bekende en luxe mode ketens. Waarom geen bewust beleid zoals in de Haarlemmerdijk, waar stadstoezicht bepaald wie er zich mag vestigen en zeker geen ketens!

    Martin le Mair - 05 - 01 - 2013 | 22:45

Reageren

Uw reactie op dit artikel is welkom.

 
KantoorVak Trends & Design juni-juli 2019

Klik hier voor de laatste editie van het magazine KantoorVak Trends & Design.

Houd mij op de hoogte
Volg ons op  facebook      
Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Agenda
09 oktober 2019 t/m 12 oktober 2019

EXPO Nuremberg Duitsland